Η στεγαστική κρίση παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα της ελληνικής αγοράς κατοικίας και οι πιέσεις στα ενοίκια συνεχίζονται. Σε αρκετές περιπτώσεις, το κόστος ενοικίασης απορροφά πλέον μεγάλο μέρος του μηνιαίου εισοδήματος των νοικοκυριών.
Στο πλαίσιο αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης, αρκετά από τα μέτρα που έχουν ληφθεί τα τελευταία χρόνια επικεντρώνονται στη βραχυχρόνια μίσθωση.
Σε αυτή την κατεύθυνση, η κυβέρνηση επέκτεινε στη Θεσσαλονίκη τα μέτρα που εφαρμόστηκαν αρχικά στο κέντρο της Αθήνας.
Ποια είναι τα νέα μέτρα για τη συμπρωτεύουσα
Το μέτρο δεν εφαρμόζεται για πρώτη φορά. Από τις αρχές του 2025 έχει ανασταλεί η έκδοση νέων ΑΜΑ σε τμήματα του κέντρου της Αθήνας, με στόχο την ενίσχυση της προσφοράς κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση (μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ και εδώ.
Η εφαρμογή του μέτρου παρατάθηκε και πλέον επεκτείνεται και στη Θεσσαλονίκη, όπου η απαγόρευση έκδοσης νέων αδειών Airbnb τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιουλίου έως και την 31η Δεκεμβρίου 2026.
Η απαγόρευση αφορά ακίνητα που βρίσκονται στην Α΄ Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Θεσσαλονίκης, η οποία περιλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος του ιστορικού, εμπορικού και τουριστικού κέντρου της πόλης, όπως η Πλατεία Αριστοτέλους, τα Λαδάδικα, η Ροτόντα, η Αγία Σοφία, η Πλατεία Ναυαρίνου και η ευρύτερη περιοχή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Τι ισχύει σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου
Μία ακόμη σημαντική πρόβλεψη του νέου πλαισίου αφορά τα ακίνητα που αλλάζουν ιδιοκτησιακό καθεστώς στις περιοχές όπου ισχύουν οι περιορισμοί.
Σύμφωνα με όσα προβλέπονται, εάν ένα ακίνητο μεταβιβαστεί μέσω αγοραπωλησίας, κληρονομιάς, γονικής παροχής ή δωρεάς, διαγράφεται από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής. Ο νέος ιδιοκτήτης δεν μπορεί να προχωρήσει σε νέα εγγραφή του ακινήτου όσο παραμένει σε ισχύ η απαγόρευση έκδοσης νέων ΑΜΑ στην περιοχή.
Η ρύθμιση αυτή διατηρεί σε ισχύ τους περιορισμούς και μετά από ενδεχόμενη μεταβίβαση του ακινήτου, ανεξάρτητα από τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιείται. Αναμένεται μάλιστα να επηρεάσει τόσο τις μελλοντικές επενδύσεις όσο και τις μεταβιβάσεις ακινήτων στις περιοχές όπου εφαρμόζονται τα μέτρα.
Η συμβολή της βραχυχρόνιας μίσθωσης στην ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης
Η επέκταση των περιορισμών στη Θεσσαλονίκη έχει προκαλέσει συζητήσεις στην αγορά ακινήτων, καθώς η βραχυχρόνια μίσθωση συνέβαλε τα τελευταία χρόνια στην ανακαίνιση εκατοντάδων παλαιών διαμερισμάτων και στην ανάπτυξη αρκετών περιοχών της πόλης.
Παράλληλα, δημιούργησε ζήτηση για επαγγέλματα και υπηρεσίες που σχετίζονται με τη διαχείριση ακινήτων, όπως εταιρείες διαχείρισης, συνεργεία ανακαινίσεων, καθαρισμοί και τεχνικές εργασίες.
Για αρκετούς ιδιοκτήτες, η αξιοποίηση ενός ακινήτου μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης λειτούργησε ως μια επιπλέον πηγή εισοδήματος, συμβάλλοντας στην κάλυψη αυξημένων φορολογικών, λειτουργικών και στεγαστικών υποχρεώσεων.
Η άλλη όψη του νομίσματος
Από την άλλη πλευρά, η κυβέρνηση συνδέει τους νέους περιορισμούς με την ανάγκη ενίσχυσης της προσφοράς κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση και τη συγκράτηση των πιέσεων που καταγράφονται στα ενοίκια.
Ωστόσο, αρκετοί παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η στεγαστική κρίση δεν οφείλεται αποκλειστικά στη βραχυχρόνια μίσθωση. Η πολυετής οικονομική κρίση, η σημαντική μείωση της οικοδομικής δραστηριότητας για περισσότερο από μία δεκαετία, αλλά και η αβεβαιότητα που δημιούργησε η πανδημία περιόρισαν σημαντικά την προσφορά νέων κατοικιών, συμβάλλοντας στη σημερινή εικόνα της αγοράς.
Αυστηρές κυρώσεις για τις παραβάσεις
Το νέο πλαίσιο συνοδεύεται και από αυστηρές κυρώσεις από την ΑΑΔΕ (Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων) για όσους επιχειρήσουν να διαθέσουν ακίνητο σε βραχυχρόνια μίσθωση χωρίς να δικαιούνται νέα εγγραφή στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής.
Συγκεκριμένα, προβλέπεται πρόστιμο που αντιστοιχεί στο 50% του εισοδήματος που αποκτήθηκε από τη δραστηριότητα αυτή, με κατώτατο ποσό τις 20.000 ευρώ. Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης μέσα στο ίδιο φορολογικό έτος, το πρόστιμο μπορεί να φτάσει στο σύνολο των εισπραχθέντων μισθωμάτων, με ελάχιστο ποσό τις 40.000 ευρώ.
Το αν οι νέοι περιορισμοί θα συμβάλουν ουσιαστικά στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης μένει να αποδειχθεί στην πράξη. Η αγορά της βραχυχρόνιας μίσθωσης στη Θεσσαλονίκη εισέρχεται πάντως σε μια νέα φάση, με ιδιοκτήτες, επενδυτές και επαγγελματίες του κλάδου να παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις.
Το επόμενο διάστημα θα φανεί κατά πόσο τα μέτρα θα αυξήσουν τη διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση, αλλά και πώς θα επηρεάσουν έναν κλάδο που τα τελευταία χρόνια συνέβαλε στην αναβάθμιση ακινήτων, στη δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
