Πολλές αναφορές έχουν γίνει στη στεγαστική κρίση, σε παγκόσμιο επίπεδο, και στον ρόλο των ακινήτων που διατίθενται μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Αυτή τη φορά, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εξετάζει τον ρόλο των βραχυχρόνιων μισθώσεων στη στεγαστική κρίση στην Ελλάδα.
Ο αντίκτυπος των Airbnb στις τιμές των ακινήτων
Σε πρόσφατη έκθεση του ΔΝΤ, γίνεται λόγος για το κατά πόσο οι υψηλές τιμές στην αγορά και ενοικίαση κατοικίας έχουν επηρεαστεί από την ύπαρξη ακινήτων που μισθώνονται μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Σύμφωνα με την έκθεση, η βραχυχρόνια μίσθωση πράγματι ασκεί ανοδικές πιέσεις στις τιμές, κυρίως στις περιοχές με έντονη τουριστική δραστηριότητα, όπως το κέντρο της Αθήνας, ο Πειραιάς και δημοφιλή νησιά. Στην υπόλοιπη χώρα, η επίδραση είναι αισθητά μικρότερη.
Οι καταχωρίσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης αντιστοιχούν πλέον περίπου στο 3,5% του συνολικού στεγαστικού αποθέματος της χώρας. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο ένα τρίτο των κενών κατοικιών και στο 10% των κατοικιών που δεν χρησιμοποιούνται ως κύρια ή δευτερεύουσα κατοικία.
Τί μας δείχνουν τα στοιχεία της έκθεσης του ΔΝΤ
Όπως αναφέραμε νωρίτερα, η πίεση που ασκείται στις τιμές των ακινήτων από την ύπαρξη των Airbnb ισχύει κυρίως για τις περιοχές με αυξημένο τουρισμό. Στην υπόλοιπη επικράτεια, η πίεση είναι σαφώς πολύ μικρότερη.
Το ΔΝΤ έχει συμπεριλάβει στην έκθεσή του στοιχεία που άντλησε από διάφορες πηγές, όπως το Spitogatos, την πιο γνωστή πλατφόρμα αναζήτησης κατοικιών για αγορά και ενοικίαση κατοικίας, το Ινστιτούτο του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) και την Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ).
Η ανάλυση του ΔΝΤ δείχνει ότι η επίδραση των βραχυχρόνιων μισθώσεων στις τιμές πώλησης είναι εντονότερη σε περιοχές όπου το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού κατοικεί σε ενοικιαζόμενες κατοικίες, σε περιοχές που έχουν δηλαδή μικρό ποσοστό ιδιοκατοίκησης.
Σε αυτές τις περιοχές καταγράφεται υψηλή επενδυτική δραστηριότητα, η οποία οδηγεί περισσότερο προς τη βραχυχρόνια και πολύ λιγότερο προς τη μακροχρόνια μίσθωση ή την προσφορά για αγορά.
Στην αυξημένη ζήτηση συνέβαλαν και οι ξένες επενδύσεις σε ακίνητα, μεταξύ άλλων μέσω του προγράμματος Golden Visa, του οποίου τα επενδυτικά όρια έχουν πλέον αυξηθεί σημαντικά.
Προσφορά και ζήτηση
Για περισσότερο από μία δεκαετία, η οικοδομική δραστηριότητα παρέμεινε σε πολύ χαμηλά επίπεδα. Για δέκα χρόνια, δεν βγήκαν νέα κτίσματα στην αγορά, με αποτέλεσμα το διαθέσιμο απόθεμα είτε για ενοικίαση είτε για αγορά, να έχει μειωθεί αισθητά.
Η προσφορά κατοικιών δεν έχει ακολουθήσει τη ζήτηση. Για τον λόγο αυτό, το ΔΝΤ προτείνει στην ελληνική κυβέρνηση και τις αρμόδιες αρχές την αξιολόγηση των υφιστάμενων περιορισμών στη βραχυχρόνια μίσθωση και όχι την περαιτέρω αύξησή τους, την ενίσχυση των κινήτρων ως προς τους ιδιοκτήτες να προωθήσουν τα ακίνητά τους στη μακροχρόνια μίσθωση.
Η ουσιαστικότερη πρόταση όμως αφορά την αύξηση της συνολικής προσφοράς μέσω της αξιοποίησης των κενών κατοικιών, την ανάπτυξη κοινωνικής κατοικίας με τη συνεργασία ιδιωτικού και δημόσιου τομέα και τη μείωση της γραφειοκρατίας για την επιτάχυνση της οικοδομικής δραστηριότητας.
Το βασικό νόημα της έκθεσης του ΔΝΤ είναι ότι οι τιμές των ακινήτων θα μπορέσουν να πέσουν μόνο εφόσον διατεθούν στην αγορά περισσότερα ακίνητα.
