Σε συνέχεια των τελευταίων περιορισμών που αφορούσαν στην απαγόρευση νέων αδειών Airbnb σε συγκεκριμένες περιοχές, λίγο πριν το κλείσιμο του 2025 η κυβέρνηση ανακοίνωσε νέα μέτρα για τη βραχυχρόνια μίσθωση, στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας αντιμετώπισης της στεγαστικής κρίσης.
Τα μέτρα αυτά έρχονται να απαντήσουν στο οξύ πρόβλημα της έλλειψης διαθέσιμων κατοικιών προς ενοικίαση, αλλά και στα ολοένα αυξανόμενα ενοίκια.
Με δεδομένο ότι η βραχυχρόνια μίσθωση θεωρείται πλέον μέρος του προβλήματος, η κυβέρνηση προχωρά σε νέους περιορισμούς, με στόχο – τουλάχιστον σε θεωρητικό επίπεδο – την επιστροφή περισσότερων ακινήτων στη μακροχρόνια μίσθωση.
Ποιοι είναι αυτοί οι περιορισμοί;
Αρχικά, οι περιορισμοί που έχουν ήδη τεθεί στην Αθήνα αναφορικά με τις νέες άδειες Airbnb, επεκτείνονται πλέον και στη Θεσσαλονίκη. Στόχος είναι ο περιορισμός της υπερσυγκέντρωσης ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης σε ήδη κορεσμένες αστικές περιοχές.
Ένας νέος και σαφώς αυστηρότερος περιορισμός, που μέχρι σήμερα δεν είχε εφαρμοστεί ούτε στην Αθήνα, αφορά τη μεταβίβαση ακινήτων που λειτουργούν ως Airbnb.
Σε περίπτωση μεταβίβασης ακινήτου που ενοικιάζεται μέσω βραχυχρόνιας μίσθωσης, το ακίνητο διαγράφεται αυτόματα από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής. Η διαγραφή αυτή αφορά – προς το παρόν – τις περιοχές στις οποίες έχει ήδη υπάρξει απαγόρευση στα ακίνητα Airbnb.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη αλλάζει ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η βραχυχρόνια μίσθωση ως επενδυτική δραστηριότητα. Για πρώτη φορά, το δικαίωμα εκμετάλλευσης ενός ακινήτου μέσω Airbnb δεν συνοδεύει το ακίνητο σε περίπτωση μεταβίβασης, αλλά διακόπτεται αυτομάτως.
Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι νέοι ιδιοκτήτες δεν θα μπορούν να συνεχίσουν τη δραστηριότητα της βραχυχρόνιας μίσθωσης σε περιοχές όπου ισχύουν ήδη περιορισμοί, ακόμη κι αν το ακίνητο λειτουργούσε νόμιμα μέχρι τη στιγμή της μεταβίβασης. Με τον τρόπο αυτό, η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα σταδιακό μηχανισμό αποσυμπίεσης της αγοράς βραχυχρόνιας μίσθωσης, χωρίς άμεσες οριζόντιες απαγορεύσεις.
Η μεγάλη εικόνα του νέου στεγαστικού πλαισίου
Οι παρεμβάσεις στη βραχυχρόνια μίσθωση εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πακέτο μέτρων για το στεγαστικό, το οποίο συνδυάζει περιορισμούς με οικονομικά κίνητρα.
Το πακέτο μέτρων περιλαμβάνει:
- Προγράμματα εκτεταμένων ανακαινίσεων κατοικιών. Μέσα στον Φεβρουάριο, αναμένεται να ανοίξει η πλατφόρμα για το πρόγραμμα «Ανακαινίζω 2026», το οποίο προβλέπει επιδότηση έως 90% και ανώτατο ποσό τα 36.000 ευρώ για ακίνητα με οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990. Περιλαμβάνει υδραυλικές και ηλεκτρολογικές παρεμβάσεις, καθώς και εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης.
- Στοχευμένες παρεμβάσεις για περίπου 50.000 δημοσίους υπαλλήλους (ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικοί) που διαμένουν εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων, μέσω των οποίων σε ετήσια βάση, θα λαμβάνουν επιστροφή δύο ενοικίων.
- Μετατροπή κρατικών και δημοτικών κτιρίων ορεινών και νησιωτικών περιοχών σε κατοικίες για δημόσιους υπαλλήλους.
- Αξιοποίηση ανενεργών και εγκαταλελειμμένων κτιρίων σε κατοικίες, μέσω ιδιωτικών επενδύσεων.
- Οι επενδυτές μπορούν επίσης να κατασκευάσουν ή να αξιοποιήσουν υφιστάμενα κτίρια σε κατοικίες μακροχρόνιας μίσθωσης, με χαμηλό μίσθωμα και τουλάχιστον δεκαετή διάρκεια συμβολαίου.
Θα αποδώσουν αυτά τα νέα μέτρα;
Το αν τα νέα μέτρα θα αποδώσουν στην πράξη παραμένει ανοιχτό ερώτημα. Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι η στεγαστική κρίση δεν επιλύεται μεμονωμένα, αλλά απαιτεί συνδυασμό ρυθμιστικών παρεμβάσεων, κινήτρων και κυρίως χρόνο.
Το βέβαιο είναι ότι η βραχυχρόνια μίσθωση περνά πλέον σε μια πιο αυστηρά οριοθετημένη φάση, με κανόνες που αλλάζουν σταδιακά το τοπίο για ιδιοκτήτες, επενδυτές και ενοικιαστές.
